GenelMektuplara Cevap

Kul hakkı ve şirk konusunda Kur’an’ın yaklaşımı nasıldır?

SORU : Kul hakkının Allah tarafından bağışlanmayacağı anlayışı toplumda   sürekli vurgulanıyor. Fakat   Allah’ın esas  şirki bağışlamayacağından pek  söz edilmiyor. Adeta gölgede bırakılıyor. Kul hakkı ve şirk konusunda   Kur’ anın yaklaşımı  nedir?

CEVAP : Kulu yaratan, yaşatan, hak ve hukukunu belirleyen, dünya ve ahirette görev ve sorumluluklarını bildiren, sonucundan  sorumlu tutan, hak ve batılın ölçüsünü  koyan, neyin daha önemli olduğunu belirleyen de Allah’dır. Konuya  bu açıdan baktığımız zaman, herhangi bir  kuralı ihlal eden her şeyden önce kuralı belirleyen Allah’ın hukukunu çiğnemiş olmaktadır. Bu nedenle ihlal edilen hak öncelikle Allah’ın hakkıdır. Saygı duyulmaya, itaat edilmeye, tevbe ve istiğfar edilmeye layık olan da O’dur. İşlenen suçun kime zarar verdiğinden önce kime karşı işlenmiş olduğu önem arzetmektedir. Hiç bir otorite sahibi otoritesinin çiğnenmesine rıza göstermez. Saygı ister, itaat ister. Hükümranlığına kimseyi ortak etmez. Birliğine gölge düşürmez. Ortak koşanları da asla bağışlamaz.

“Doğrusu Allah, kendisine ortak koşulmasını asla affetmez. Ondan başkasını ise, dilediği kimseler için bağışlar ve mağfiret buyurur. Her kim Allah’a şirk koşarsa gerçekten pek büyük bir günah ile iftira etmiş olur.”(4/48)

“Şüphesiz Allah kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında dilediğini bağışlar. Allah’a ortak koşan, muhakkak ki, derin bir sapıklığa düşmüştür.”(4/116)

”Lokman (as), oğluna öğüt vererek: Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma! Doğrusu şirk, büyük bir zulümdür demişti.”(31/13)

Ayetlerin ortaya koyduğu mesaja göre  şirkin, asla bağışlanmayacağı anlaşılmaktadır. Çünkü şirk,  tevhidi örten, Allah’ın kudretine gölge düşüren, imanı bozan bir küfürdür.  Kul hakkı ve benzeri davranışlar ise günah olarak nitelendirilmektedir. Günahla küfür kıyaslanamayacak kadar farklı şeyledir. Şirk imanı bitiren bir inanıştır. Kul hakkı yemek ise meşru görülmediği sürece sadece günahtır, vebaldir ve haram bir davranıştır. Bir haramı işlemenin,  bir farzı terk etmenin Allah indindeki durumu gibi bir günahtır. Belki diğerlerinden farkı, hem Allah’a  hem de hakkı elinden alınmış kula karşı işlenmiş bir günah olmasıdır. Bağışlanmak için Allah’a tövbe edip kula da hakkının iade edilerek  rızasının alınması gerekir.

“Bir de aranızda mallarınızı batıl sebeplerle yemeyin. İnsanların mallarından bir kısmını bile bile günah ile yemek için, o malları hakimlere rüşvet olarak ta  vermeyin.” (2/188)

“Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin. Ancak kendi rızanızla yaptığınız ticaretle yemeniz helaldir. Birbirinizin canına kıymayın. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.”(4/29)

“İnsanların hakkı olan şeyleri kısmayın. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın.” (26/183)  Birbirimizle olan ilişkilerimiz konusundaki  hüküm budur.

İnsanların kul hakkı konusunu  bu kadar öne çıkarmalarında, işin ucunun dünyada kendi menfaatlerine dokunmuş olmasının payı büyük olsa gerek. İnsan o kadar bencildir ki herkesin malını çalan hırsız bile kendi malının çalınmasını istemez. Başkasının canına saygı göstermeyen cani de canının korunması ister. Aslında bu Allah’ın insana vermiş olduğu fıtrattır. İnsan işine geldiği yerde fıtratı konuştururken; Allah  her yerde her zaman fıtratın tezahürünü istemektedir. Yenilen kendi hakkı olduğu zaman bütün gücüyle onu  isterken; başkasının hakkını korumada aynı titizliği göstermez. Hakkını yiyenlere  bağışlamayacağını haykıranlar kendilerinin bağışlanmamasını da aynı derecede isteyebilirler mi? Allah dilerse kişi ile kalbi arasına girer.” Hz. Ebu Bekir (ra) Medine de en çok yardım edip gözettiği fakirlerden birisi “ifk” olayında aşırı davrandığı için ona bir daha asla yardım etmeyeceğine ve yaptığı bu işi bağışlamayacağına dair yemin etmişti.Ancak Allah’u Taala bu işten razı olmadığı için öyle bir ifade kullanmıştır  ki, taş olsanız dayanamazsınız.

“İçinizden faziletli ve servet sahibi kimseler akrabaya, yoksullara, Allah yolunda göç edenlere (mallarından) vermeyeceklerine yemin etmesinler; bağışlasınlar; feragat göstersinler. Allah’ın da  sizi bağışlamasını istemez misiniz? Allah çok bağışlayandır, çok merhametlidir.” (24/22) Şimdi bu hükmün karşısında bağışlamayacak bir kimse  olabilir mi? Allah kulunun “bam teline” dokunarak, bütün öfkesini ve intikam duygularını bitirmektedir. “Merhamet etmeyene merhamet olunmaz.” Kuralına göre  İstermisinizki, size de merhamet edilmesin? Bunun için Müminler sonunda bir birlerine haklarını helal ederler bağışlarlar ki, Allah da bizi bağışlasın diye.

Bu konuda ellerinin altında haklarını korumak üzere kendisine emanet edilen savunmasız yetimlerin mallarını haksızlıkla yiyenler için ise  tehdit daha farklı bir biçimde yapılmaktadır:

“Yetimlerin mallarını haksız yere yiyenler, muhakkak ki karınlarını ateşle doldurmuş olurlar ve cehennemi boylarlar.” (4/10)

“Allah’tan korkun da yetimlere mallarını verin, murdarı temiz ile, haramı helal ile değişmeyin; onların mallarını kendi mallarınıza katıp yemeyin, çünkü o, büyük bir günahtır.” (4/2)

“Rüşt çağına erişinceye kadar, yetimin malına, sadece en iyi tutumla yaklaşın; ölçü ve tartıyı adaletle yapın. Biz herkese ancak gücünün yettiği kadarını yükleriz. Söz söylediğiniz zaman, yakınlarınız dahi olsa adaletli olun, Allah’a verdiğiniz sözü tutun. İşte Allah size, iyice düşünesiniz diye bunları emretti.” (6/152)

Ancak kul hatasız olmaz. Herkes hata işleyebilir. İmanını muhafaza eden ve salih amel işleyenlerin durumunu Allah şöyle değerlendiriyor:

“Ancak tövbe eden, inanıp yararlı iş işleyenlerin, işte Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir. Allah bağışlar ve merhamet eder.” (25/70)

“İman edip iyi işler yapanların (geçmiş) kötülüklerini elbette örteriz ve onlara, yaptıklarının daha güzeli ile karşılık veririz.”(29/7)

“İmanlarına iman katsınlar diye müminlerin kalplerine güven indiren O’dur. Göklerin ve yerin orduları Allah’ındır. Allah bilendir, her şeyi hikmetle yapandır.

Mümin erkeklerle mümin kadınları, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyması, onların günahlarını örtmesi içindir. İşte bu, Allah katında büyük bir kurtuluştur.”(48/4-5)

“Toplanma günü için, sizi bir araya getirdiği zaman, işte o, kimin aldandığının ortaya çıkacağı gündür; Allah’a kim inanmış ve yararlı iş işlemişse, Allah onun kötülüklerini örter, onun içinde temelli ve sonsuza dek kalacağı, içlerinden ırmaklar akan cennetlere koyar; büyük kurtuluş işte budur.”(64/9)

“İşte bu, Allah’ın size indirdiği buyruğudur. Kim Allah’tan korkarsa Allah onun kötülüklerini örter ve onun mükâfatını arttırır.” (65/5) buyurmaktadır.

Daha Fazla Göster

Popüler Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilir

Close
Close