GenelOkuyucu Yazıları

Sünnetullah

Şaban Tekin/Elazığ

Sünnetullah kavramı  “Sünnet” ve  “Allah” kelimelerinden oluşmuş arapça bir terkiptir. Sünnet  “senne” den türetilmiş mastar isimdir. -1

Yol,kanun adet ve adetullah  anlamında kullanılmıştır. Allah’nın evrensel yasasıdır.Fıtratullah,yaratılış,tiynet,tabiat ve huy anlamlarına gelmektedir.

Sünnetullah;kanun koymak,bir şeyi biçimlendirmek ,tabiat,yol,gidişat. Sünnet kelimesi Allah’a nispet edildiğinde ”Allah’ın  süregelmekte olan kendine özgü değişmeyen kurallar bütünü ve tutumu anlaşılmaktadır. Kurani bir kavramdır.

Sünnetullahta  varlığın,eşyanın  oluşturulması belli kurallar çerçevesinde varlığını idame ettirmesi tarzında programlanmıştır.

“Allah’ın daha öncekiler için geçerli olan uygulaması budur ve sen Allah’ın sünnetinde hiçbir değişiklik bulamazsın”-2

“Allah’ın sünneti geçmişten bu güne hep böyledir ve sen Allah’ın sünnetinde bir değişme bulamazsın.”-3

“Ama bizim dayanılmaz azabımızı gördükleri zaman, imanları kendilerine hiçbir yarar sağlamadı. (Bu,) Allah’ın kulları arasında sürüp gitmekte olan sünnetidir. İşte kâfirler burada hüsrana uğramışlardır.”-4

Ontoloji (Varlık) , “Allah; gökleri, yeri ve ikisi arasında olanları altı günde yarattı “-5

“Allah, gökten yere kadar her işi düzenleyip yönetir.”-6

Mutlak güç ve kudret sahibi Allah yeri ve göğü belli evrelerde yaratandır. Yeryüzünün belli tabakalardan oluşması ,iç sıcaklığını, akışkanlığını, konveksiyonel hareketleri on üç milyar yıl geçmiş olmasına rağmen hala devam etmekte. Yerkabuğundaki fay kırıklarının hareketli olması,dünyanın merkezinde yada manto enerji birikmesi depremlerle olmasaydı yeryüzünde çok büyük depremler olurdu. Bu büyük depremlerle can ve mal kayıplarının çok fazla olmasına neden olurdu.

Dağlar, ovalık alanlar,göl,deniz, okyanus tabanları birikim alanları manto üzerinde  bir denge halinde durmaktadır, üzerinde yer alan canlılar için yaşam  ortamı sağlamaktadır. Fay hatlarında sıcak su kaynaklarının çıkması kaplıca ve ılıca olarak insanların hizmetine sunulmakta. Volkanik patlamalarla yeryüzüne çıkan lavlar soğuyarak kayalıklar oluşur,zamanla iklimin etkisi ile yeni verimli toprakların oluşmasına neden olur. Volkanik faaliyetler esnasında yeryüzüne çıkan veya yerin derinliklerinde biriken lavlar katılaşarak yeni ve zengin maden sahaları oluşur.

Yeryüzünü çepeçevre kuşatan hava küre, atmosfer bitkileri,hayvanları,insanları güneşin zararlı ışınlarından korumaktadır. Dünyanın aşırı ısınıp soğumasını engeller. Canlılar için yaşanabilir, elverişli bir ortamın oluşmasını sağlar. Meteor  taşları atmosferin üst katlarına sürtünerek  azotun etkisi ile yanar ve meteorlar parçalanır yeryüzüne ya  hiç düşmez yada küçük parçalar olarak düşer. Gazların bir ağırlığının olması ve yerçekiminin etkisi ile dünyanın alçak kesimlerinde yoğunlaşması, gazların yükseklere çıktıkça azalması, subuharının iklim olaylarının oluşmasına etkisi olmakta.

“Rüzgârları rahmetinin önünde müjde olarak gönderen O´dur. Sonunda onlar (o rüzgârlar), ağır bulutları yüklenince onu ölü bir memlekete sevkederiz. Orada suyu indirir ve onunla türlü türlü meyveler çıkarırız. İşte ölüleri de böyle çıkaracağız. Her halde bundan ibret alırsınız.”-7

Buharlaşan tuzlu suların tuzlarından büyük oranda arınması ve rüzgarların etkisi ile karaların farklı kesimlerine yağış olarak düşmekte.Yağış esnasında taşınan tuzlar karada toprağa karışarak bitkiler için gübre olması  olayı …vb bir çok olay İlahi gücün kurallar silsilesidir.

“O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı sizin hizmetinize verdi. Yıldızlar da Allah’ın emri ile hareket ederler. Şüphesiz ki bunlarda aklını kullananlar için pek çok deliller vardır.”-8

Varlığın oluşumu,işleyişi,değişimi  mutlak güç sahibinin kuralları dahilinde devam etmektedir.

“Onlar üzerlerindeki göğe dönüp de bakmadılar mı? Onu nasıl inşa ettik ve ışıl ışıl bezedik; üstelik hiçbir eksik gedik bırakmadık!”-9

Dünya, güneş sistemi, galaksideki işleyiş yekpare olarak bir birini etkileyen itme çekme kuvveti, topluca belli bir yöne doğru, belli bir vakte kadar hareket ettirilmekte. Dünyada güneş sisteminde, galaksilerde başıboşluk yok, her şeyin yapısında işleyişinde kurallar silsilesi koordineli bir şekilde işletilmektedir.

Kimyada atomun yapısı,gazlar,kimyasal reaksiyonlar…vb konular;kainatta katı,sıvı,gaz halindeki hareketlerin her biri çok sistemli olarak bir biriyle entegre farklı terkipler halinde veya bütüncül ilişki ağıyla hareket ederek külli aklın gücüne, kudretine,varlığına işarettir. Fizikte bazı konulara baktığımızda,kütlesi,hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir.Maddeler tabiatta katı,sıvı ,gaz halinde bulunur.Suyun kaldırma kuvveti tesbit edilerek bilimsel çalışmalara çok katkısı olmuştur.Bu alanla alakalı bir çok icat yapılmıştır.

Enerji türü olan ışık doğrusal yolla her yöne yayılır.Işık madde ile farklı şekilde etkileşime girer.Işık bazı maddeler tarafından emilir,bazılarında yansır,bazılarında kırılır. Enerjinin katı,sıvı,gaz halindeki molekülleri  titreştirmesine ses denir.Ses dalgalar halinde yayılır.Kulak zarına ulaşan titreşimler beyin tarafından ses olarak algılanır ve anlamlandırılır. Kainatta her şeyin yapısında, oluşumunda, hareketinde,hareket süresini tamamlamasında;farklı maddelerin bir birine olan mesafeleri,hızları …vb bir çok konu matematiksel hesaplarla ilişkilidir.

Kainatta en küçük zerreden en büyük unsurlara  kadar her şeyde  matematiksel korelasyon ilişkisi bulunmaktadır. Canlı ve cansız varlıklar arasındaki ilişki ağına baktığımızda bir biriyle bağlantılı zincirleme ilişki bütünlüğü ve çok karmaşık ve bir o kadar  da düzenli,sistematik bütünlüğü bulunmakta.

Kainatın yaratılması big bang teorisi güneşin ve gezegenlerin oluşması,güneş sisteminin oluşması,bir çok galaksi oluşmuştur.Dünyamız özelinde baktığımızda  toprakta bitkilerin oluşup gelişmesi,bünyelerinde enerji bulundurmaları doğaya oksijen ve karbondiyoksit vermektedirler.Otçullar topraktan su ve minarellerle beslenir,etçillerin onları tüketmesi,hepçillerin onları tüketmesi,ayrıştırıcıların onları tüketmesi ve bakterilerin toprağa karışması olayı her an gerçekleşmekte. Kainattaki  bu ve benzeri ilişki ağı ekosistem,sistemli işleyiş mutlak kudret sahibinin gücü sonucu oluşan muazzam sanatıdır.

İnsan vücudu  olağanüstü bir sistem olarak oluşturulmuştur.Organlar arası ilişki ağı bulunmaktadır.Dolaşım sistemi, solunum sistemi,sinir sistemi çok karmaşı ve organize bir birliktelik ile aktif olarak çalışmakta.Organların oluşumu, işleyişi bir birleri ile kordineli işlevselliği insan anatomisi açısından tek kelimeyle muazzam ve mükemmeldir. Sinir sistemi ,organların çalışmasını,hızlı,etkili ve elektiriksel yollarla düzenleyen yapılardan oluşur.Beyin  kafatası içindende ki muamma elektiriksel kaynağın sinirleri saliseler içinde beden deki bütün işlevselliği sağlayan ana kumanda merkezidir. Duygu ve düşüncelerin aktif hale getirdiği bu organ,problemlerini,tehlikeleri,olayları saliseler içinde çözer veya çözmeye çalışır.

Öğrenmenin merkezidir,güdüleri aktif kılar,alyuvarları,akyuvarları gerekli şartlara göre hazır bulundurur ve aktif kılar.Her organın yapısı , işleyişi diğer organlarla bağlantısı çok kapsamlı ve çok karmaşık olaylar bütününü düzenler ve koordineli olarak çalışmalarını sağlar.Biyoloji de bitkilerin,hayvanların ve insanların anatomisi incelendiğinde hiçbir şeyin kendiliğinden oluşmadığının açık göstergeleri var.Mutlak güç ve kudret  sahibinin yarattıklarından Onun varlığına ulaşmaktayız. O varlığını zahir kılmamakta, sanatıyla varlığına işaret etmektedir.

“Siz hiçbir şey bilmezken Allah sizi analarınızın karnından çıkardı; şükredesiniz diye size kulaklar, gözler ve kalpler verdi.Göğün boşluğunda emre boyun eğdirilmiş olarak uçuşan kuşları görmediler mi? Onları orada Allah’tan başkası tutamaz. Şüphesiz bunda inanan bir toplum için deliller vardır. “-10

İnsan en güzel şekilde yaratılmış,tertemiz saf olarak yaratılmış; fıtratı hakikate meyyal hakka açık olarak yaratılmış. İnsan fıtratı iyiye ve kötüye karşı muhayyer bir konumdadır.İnsan hakkin ölçüsü ile şekillenen bir yapıda olduğundan hakikatin ölçüsü vicdanında makes bulmaktadır.

İnsan biyolojik özellikleri,duyu organları ile afak ve enfustaki gelişmeleri inceleyerek hakikatten yana teolojik oluşumunun temel taşlarını yerli yerince  inşa ederek mutmain olmuş bir şekilde haktan yana tercihte bulunur.İnsan aklıyla, akletmesi ile biyolojik varlıklardan ayrılarak müstesna bir varlık olduğunu göstermektedir. İnsan soru soran,sorgulayan,anlayan ve anlamlandırmaya çalışan faal bir varlıktır. İnsan anlama ,anlamlandırma sürecinde bir arayış güzergahında yolunu bulma çabası içindedir.

İnsan gelişimi ilerledikçe ailesi,çevresi,siyasi ortam…vb karmaşık olaylar toplamı kişinin  mizacını şekillendirerek karekterini oluşturmakta. Kişinin gözlem melekesi,yaşadığı acı tatlı olaylar silsilesi ile haktan yana yada hakka karşı tavır belirlemesinde etkili olmaktadır.Kişi hakikatten yana vicdanının,iradesinin sesini dinlerse tevhidi bir kıyam haline bürünür.Kişinin özgür  ve özgün yapısı üzerinde  yapay kutsalların istilası olmuşsa sonuç ifsat olur.

Nefsin her türlü igvasını ilahlaştırmış ise toplumun otokontrolünü ,putlaşmış toplum yapısı,kutsal alışkanlıklar kişinin özgürlüğünü,özgünlüğünü elinden alarak yapay  kutsalların gönüllü kölesi olmasına neden olur.Yolların albenili güzergahlarının her biri kişiyi kendine çeken girdaplar gibidir.Her yolun kendi bütünlüğü içinde bir mantalitesi bulunmakta.

Allahın alemde kuluna verdiği mutlak ölçü ,tertemiz faal aklın  ulaşacağı vahiydir. Hakikat iddiasındaki bütün ölçüler  akıl ve vahyin terazisinde tartılarak kıymeti harbiyesi ortaya çıkar.


1-Zemahşeri;Keşşaf,III  238 ,Beyrut,ts

2-33/62

3-48/23

4-  40/85 ek olarak 35/43 33/38 30/30

5-32/4

6-32/5

7- 7/57

8- 16/12

9- 50/6

10-16/78-79

Daha Fazla

İktibas Çizgisi

İktibas Çizgisi Yönetici

İlgili Makaleler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir