GenelYazarlardanYazılar

Vicdan; Vahiyden bağımsız olursa?

Ragıb el isfehani Müfredatında; Vicdan kelimesini, Rahmet rahime, kadında rahim. Allah için bu kullanıldığında ihsan anlamına gelir.

İnsan için kullanıldığında acıma, yufka yüreklilik, şefkat göstermek, esirgemek anlamına gelmektedir.
Acıyan, merhamet gösteren anlamın da; Vicdan, kökü vecede bulmak kelimesinden gelir, Allah’ı bulmak, iyi bulmak…. Vücdanün kelimesi zenginlik anlamına gelir. Vecdün sözcüğü ile aşk, muhabbet, keder, tasa anlamında kullanılır. Vecde gelmek aşka gelmek vicdan burada sevgi şefkat acıma duygusu anlamında da kullanıldığını söyler.

Sözlükte; kişiyi kendi davranışlarıyla ilgili olarak bir yargıda bulunmaya yönelten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerinde dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan, kişiye doğruyu ve iyiyi yapma yükümünü de yükleyen içsel güç.

Genel kabule göre; VİCDAN, İnsanın ruhsal değerlendirme hissidir. Bu his sayesinde insan olayları değerlendirir. İyi midir, kötü müdür kararını verir.

Derken akla gelen ilk soru? Değer merkezi nedir, kim eğitmiştir. Bilginin sağlamasını kim yapar?

Dini inanışa göre vicdan; İnsanoğluna doğuştan yerleştirilmiş histir, diyenlere göre de konu irdelenmelidir.

Psikoloji ilmi; psikoloji ilminde benlik olarak geçen hareketlerimizin karar merkezi olan beynimizde kişiliğimizle ilgili a) benlik b) üst benlik ve alt benlik olarak geçmektedir.

Fıtraten, yani doğuştan veya yaratılıştan gelen Üst benlik(süper ego),alt benlik(id) korku, yargı frenleme özelliklerine sahiptir, uyanma duygusu da bu guruba dâhil edilir.

Felsefi anlayışa göre ise; Vicdan kişiye iç huzuru veya sıkıntısı vererek onu uyaran bir yetenektir.

Toplum bilimciler, vicdanın; insanın gelişimi boyunca aldığı bilgi, görgü ile oluştuğunu söylemektedirler.

“Vicdan İle İlgili, kim ne demiş?

-En mükemmel adalet, vicdandır. Victor Hugo

-İyi bir vicdan, en rahat yastıktır. C. Brentana

-Vicdan azabı, insanın içinde bir cehennemdir. Lord Byron

-İradene hâkim ol; fakat vicdanına esir ol. Aristoteles

-Vicdan, adaletin en iyi vekilidir. Lady Mary Montagu

-Allah’ı anmayan vicdan, hâkimsiz mahkemeye benzer. Jean J. Rousseau

-Kapanmayan tek yara, vicdan yarasıdır. Publilius Cyrus

-Vicdanlarınız sizi itham etmezse, başkalarının ithamının hiçbir değeri yoktur. Pierre Jeanne

-Vicdan kalp penceresinden bakar, akıl gözünü kapasa da vicdanın gözü, daima açıktır. Said Nursi

-Her şerefli insan vicdanını yitirmektense, şerefini yitirmeyi yeğler. William Shakespeare

-Bir insanı üstün kılan, onu kendi arzu ve ihtiraslarından kurtaran, sadece vicdanıdır. Samuel Smiles

-Hayatta daima gerçekleri savun! Takdir eden olmasa bile, vicdanına hesap vermekten kurtulursun. Che Guevara

Hukuk vicdanı toplumsal vicdan tasavvufi vicdan  bireysel vicdan….
Vicdanın sesi (!) Nedir O’ iç ses mi desem? Ne desem? Bağımsız bir vicdanın sesi kişiye, bölgeye bilgiye göre değişmiyor mu?
Kim etkiliyor. Kim’e, ne kadar bağlı?

Kıyamet 36 “İnsan, başıboş bırakılacağını mı sanıyor?

“İnsan başıboş bırakılacağını mı zanneder?”
(sahipsiz, mükellef olmayan ve ceza görmeyeceğini mi zanneder )?

“ Elmalılı tefsirinde; SÜDÂ; boş bırakılmış, bir şey yapmakla yükümlü tutulmamış, başıboş, kendi keyfine bırakılmış, ilişiksiz demektir.

SAD, 27 “Göğü, yeri ve aralarındakileri boş yere yaratmadık. Bu inkâr edenlerin sanısıdır. Kendilerini ateşe soktukları için inkâr edenlere yazıklar olsun.

ANKEBUT, 2İnsanlar, sadece “İnandık” demeleriyle, hiç sınanmadan bırakılacaklarını mı sanıyor?

– Günden güne unutulmaya yüz tutmakta olan bir özelliğimiz olan ”Vicdan’ın, özellikleri hakkında düşünürken, gözden uzak tutamayacağımız en önemli şey, tüm duygularımızın Vahiyle şekillenmiş olması gerektiğidir. Aksi hal muhaldir.

Ülkede, tarihinin en büyük felaketlerinden biri yaşanıyor.

Korkunç bir deprem… Resmi rakamlara göre (İnanıp inanmamak size kalmış) 18 bin 243 kişi ölüyor, 48 bin 901 kişi yaralanıyor.

Türkiye’nin en önemli sanayi bölgesi yerle bir oluyor.

Maddi, manevi büyük bir çöküntü yaşanıyor.

Milyonlarca insanın ruh sağlığı bozuluyor. 17 Ağustos’un vicdan ile anlatılamayacak kadar derin etkilerinin öncesinde alınması gereken tedbirleri almayanların vicdansız olduğunu mu söylemek gerekiyor?
O halde vahiyle çizilmemiş sınırların, algıların düşünce dünyamızın vicdanından bahsetmek garip geliyor. Buna bağlı olar akta hareketlerimizin.

İnsan denilen varlık, madem başıboş bırakılmıyor. Başı ilk insandan beri Vahiyle bağlı, Allahtan bağımsız değil. O halde vicdan da adalet duygusu da akıl da nefisler ve nesiller vahiyden bağımsız hiçbir şeyin anlamsızlığını bilmek zorundadır.

Asıl olan vicdandaki ana unsurun acıma olduğunu bilmeliyiz. Merhamet vicdanın ürünüdür, lakin vahiyle bir bütün olmuş vicdandan neşet eder.

Sonuç olarak şefkat ve merhametin sevgi ile birleşerek vicdanı ortaya çıkarmasıdır. Beşerin salt akılla üretemeyeceği duyguların merkezidir vicdan. Bir bakıma insanda var olan dürtüler, içgüdülerden biridir. Eskilerin tabiri ile sevki tabiidir. Doğal olarak başıboş bırakıldığında insan kadar vicdan türetilir.
Müminler İlahi vahyin terbiyesi ile oluşan zihin dünyalarında nüans farkları ile eşit düşünceye vicdana sahiptirler. Onlar et ve tırnak gibidirler.

Vicdan ilahi rahmetin anasıdır. Rabbimizin ihsanıdır. Duygularımızın vahiyle şekillenmesinde üs gibidir. Akıl ve vicdan vahyi anladığı kadar gelişir. Ondan bağımsız vicdan bölgeseldir.

Sonuçta insan ve toplumun olmazsa olmazı Vahiyle edeplenmiş, eğitilmiş kişiliğin vicdanı eğri ile doğrunun isabet mi kabahat mi olduğu bilincine erişmesidir vicdan.

Vesselam.

Daha Fazla

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilir

Kapalı