SORU: Prof. A. Bayındır soru cevap şeklinde bir programda “..bir kimsenin kiminle evleneceğini Allah bilemez. Eğer bilecekse kiminle evlenileceğini ya da kiminle evlenilmeyeceğini emirlerinde söylemezdi” demektedir. C. Allah “Âlim” yani “Her şeyi bilen” olduğuna göre bu görüşün “…Bilemez.” değil de “…Müdahale etmez.” şeklinde izah edilmesi gerekmez miydi? Ne dersiniz?
CEVAP: Bu konuyla alakalı olarak İktibas Dergisinin 2013 ün Nisan sayısında kaza ve kader konusu bağlamında gerekli açıklamayı yapmıştık. Ancak konuya ışık tutacak bir iki ayeti mealen verelim. Dileyen kardeşlerimiz 2013 ün Nisan sayısının mektuplara cevaplar bölümünü okuyabilirler. Sayın hocam bu konuyu fark etmeyecek biri değildir. Umuyoruz bu konudaki yanlış anlatımı veya anlaşılmayı tashih eder.
Herhangi bir konuda bilmemek, bilememek gibi bir ifade Allah Teala’nın “külli şey’in Alim” O her şeyi bilir, “külli şeyin kadir” O her şeye kadirdir, gücü yeter sıfatıyla asla bağdaştırılamaz olduğuna inanıyoruz. Nitekim bu konuda şöyle buyurmaktadır:
“Allah, kendisinden başka ilah olmayandır. O, diridir hayat sahibidir. Yaratılmışları daima görüp gözetir. Kendisine ne uyku gelir ne de uyuklama. Göklerde ve yerdekilerin hepsi O’nundur. O’nun izni olmadan O’nun katında kim şefaat edebilir? O, kullarının yaptıklarını ve yapacaklarını bilir. (O’na hiçbir şey gizli değildir.) O’nun bildirdiklerinin dışında insanlar O’nun ilminden hiçbir şeyi tam olarak bilemezler. O’nun kürsüsü gökleri ve yeri içine alır, onları koruyup gözetmek kendisine asla zor gelmez. çünkü O, çok yücedir ve çok büyüktür.” (Bakara 2/255)
“İşte sizler böylesiniz; (diyelim ki) hakkında bilginiz olan şeyde tartıştınız, ama hakkında hiç bilginiz olmayan şey konusunda ne diye tartışıp-duruyorsunuz? Oysa Allah bilir, sizler bilmezsiniz.” (Ali İmran 3/66)
“Allah onların geçmişlerini de, geleceklerini de bilir. Onların hiçbirinin ilmi ise O’nu kuşatamaz.” (Taha 20/110)
“Allah, onların önlerindekini de, arkalarındakini de (yaptıklarını ve yapacaklarını) bilir. Onlar, istediklerine şefaat edemezler. Hepsi de O’nun korkusundan titrerler.”
“Onlardan her kim: «İlah O değil, benim!» derse, biz onu cehennemle cezalandırırız. İşte biz, zalimlere böyle ceza veririz!” (Enbiya 21/28-29)
“Allah, onların geleceklerini de, geçmişlerini de bilir. Onlar ise O’nun ilmenden bir şey kavrayamazlar.” (Taha 20/110) ila ahir… durum bu minval üzere devam etmektedir. Görüldüğü gibi Allah geçmişi, geleceği ve hali bilmekte, biz ise iki saniye sonrasını bilememekteyiz…
Allah’ın kullarının mükellefiyet alanına Müdahale etmeme konusunda ise hiç şüphe yoktur. Allah kimseye, sorumlu tuttuğu konularda müdahale etmesi söz konusu değildir. Allah Teâlâ kitabında “Dinde zorlama yoktur “ buyururken kendisi kullarını zorlayacak değildir.
“İşte bu bir öğüttür. Dileyen Rabbine giden bir yol tutar.” (İnsan 76/29)
“Ve de ki: O hak Rabbimizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin. Çünkü biz zalimler için öyle bir ateş hazırlamışız ki, duvarları, çepeçevre onları içine alacaktır. Eğer feryat edip yardım isteseler, erimiş maden gibi yüzleri haşlayan bir su ile cevap verilir. O ne kötü bir içecek ve (orası)ne kötü bir duraktır!” (Kef 18/29)
