
Kab bin Eşref olayını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Soru : Dünya’da meydana gelen “terör” diye de nitelendirilen ve büyük infiale sebep olan olayları düşündüğümüzde, devlet olamayan, savaş da açamayan, fakat Filistin’de olduğu gibi zulme / soykırıma muhatap olan başka da karşı koyma çaresi olmadığı için “intihar saldırısı” eylemlerinde bulunanların hükmü nedir? Kab bin Eşref olayını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Cevap: İnsanların dilinde terör nedir? Önce onu tanımlamamız gerekir diye düşünüyoruz. Terör nedir onu bilelim ki, ne terör ne değil ayırma şansımız olsun. Arapçası “tedhiş”, Fransızcası ise terör olarak bilinen bu kelimenin Türkçesi ise korku salma, korkuya düşürme, şaşırtma, korkutma ve yıldırma anlamlarına gelmektedir.
Bir olayın terör veya meşru müdafaa oluşunun, tanımlayan insanlara göre değiştiğini görüyoruz. Bunun gibi olaylara konulan tanımların netlik ve kesinlik ifade etmediğini görüyoruz. Olay baktığımız yere göre anlam kazanıyor. Bu nedenle sizin terör dediğinize başkası meşru müdafaa diyebiliyor.
Bir de olayın nasıl algılandığı olayı yapanın kimliğiyle alakalandırılarak anlam kazanıyor. Güçlü iseniz her yaptığınız size yakışıyor ve topluma meşru müdafaa veya kurtarma harekatı olur iken zayıf olanlar kendini savunmayı aklından geçirse bile, terörist eylem olarak topluma takdim ediliyor.
Bir gazeteci Amerika’nın dışişlerinden sorumlu bir yetkilisine şöyle bir soru yöneltir: “Anlayamıyorum, siz Vietnam’a giriyorsunuz kurtarıcı oluyorsunuz, Rusya İskandinav ülkelerine giriyor işgalci oluyor. Aslında ikinizin yaptığı iş de aynı olduğu halde bu farklı hüküm nasıl oluyor?” ABD yetkilisi cevap veriyor “Gayet basit biz ne yaparsak doğru, başkaları ne yaparsa yanlıştır.”
Hal böyle olunca ABD ne derse doğru kabul edilen bir dünyada sizin dediğinizin ne önemi olacak?
İşin bu kısmını önemseyenlere bırakarak şunu demek istiyoruz, terör korku salmaksa yaşadığımız dünyaya korku salan, bastıran, sindiren kimdir? İnsanları yurtlarından yuvalarından çıkartan, evini tepesine yıkan, dünyayı başına dar getiren kimdir? Bunlara bakalım da bu ismi gerçekten hak edenlere verelim diyoruz.
İsrail, İngiliz desteğinde Ortadoğu’ya getirildiğinde yaptığı farklı mıydı? Hala farklı bir şey mi yapıyor? Filistin halkını yurdundan yuvasından çıkartarak, karşı koyanları öldürerek ne yapıyorlardı dersiniz? ABD’nin sicili çok mu temiz? Dün kıtasında ki yerli halka, bugün bütün dünyaya yaptıkları farklı mı görünüyor?
Güç meselesi efendim! Gücünüz varsa bütün kusurlarınız örtülür. Yaptığınıza da uygun bir kılıf hazırlanır. Sizin yorulmanıza da gerek kalmaz. Bu işi sempatizanlarınız halleder. Bir de bu işin mağdur edilenleri vardır. İşin boyutlarına bir de onlar açısından bakmak gerekir diyoruz.
Evi yıkılan canı malı heder edilen insanlar noktasından olay nasıl görünüyor acaba? Hoca damdan düşmüş, imdadına koşup gelenler soruyorlar nasıl oldu, ağrıyan acıyan yerin var mı diye? Hocanın cevabı “Bana damdan düşeni getirin benim halimi ancak o anlar” oluyor. Biz de bunu başına gelenlerden soralım, onların gözüyle görmeye çalışalım.
Allah insanları yargılarken onların bulunduğu ruh halini, bulunduğu ortamı, akli kabiliyetini, gücünü de hesaba katarak değerlendirmeye tabi tutuyor. Hiç kimseye aklının ermediğini, gücünün yetmediğini yüklemiyor. (2/286) Darda kalanlara, koyduğu yasaklardan, haddi aşmadan ve başkasının hakkına tecavüz etmeden yeme ve içmelerine izin veriyor. Zorlanan kimseleri de dilleriyle söylediklerinden sorumlu tutmuyor.
Hz. Ömer döneminde adamın biri kölelerinden şikayet ederek devesini çaldıklarını ve bunların cezalandırılmalarını istiyor. Hz. Ömer olayı araştırıyor ve görüyor ki adam kölelelerini aç bırakıyor. Yeterince yiyecek bulamayan bu insanların da deveyi bu sebeple kestiklerini görünce Hz. Ömer adamı şöyle tehdit ediyor;
“Eğer bu adamlar bir daha hırsızlık yapacak olursa senin elini keseceğim. Onları hırsız eden sensin” diyor. Rüzgar ekenlerin fırtına biçmeleri, beklenen sonuç değil midir?
Terörün kaynağını kurutmak için yapılacak iş yeni bir terör değildir. Kan akıtmak, can almak kan davası gibi hep tırmanır ve yeni canların telef olmasını doğurur. Büyüklüğe yakışan sağ duyuyla hareket etmektir. İnsanlar kendini göz göre göre ölümün kucağına atıyorsa bunun bir sebebi olmalı. Kimse sebepsiz yere canına kıymaz. Büyüklük dünyanın neresinde olursa olsun insanlara insanca davranmak, onur ve gururlarını korumak, barışın ortamını hazırlamak, güçlünün zayıfı ezmesine mani olmaktır. Siz bunu yapın o insanların sizin yokluğunuzda da yanınızda olduklarını göreceksiniz. Kıtlıkta verilen lokma unutulmadığı gibi zayıfa uzatılan el de unutulmayacaktır.
İslam’la terörün yanyana gelmesi mümkün değildir. İslam insanları korkutmak, sindirmek, üzerlerine dehşet saçmanın adı değildir. İslam insanlığa barışı, kardeşliği, sulh ve sükunu, dünya ve ahiret saadetini, huzur ve güveni getirmenin adıdır.
Müslümanı Allah’ın Resulü şöyle tanımlıyor: “Müslüman, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir”. İslam’ı din edinen kimseye müslüman denir. Müslümanların tarihine baktığımızda bu güveni görmemiz mümkündür. Resulullah İslam’ın ilk günlerinde aceleci davrananlara şöyle buyuruyor: “Sizler acele ediyorsunuz. Bu ülkede öyle bir zaman gelecek ki yalnız başına bir kadın devesine binecek Yemen’den Hadramut’a kadar gidecek de Allah’tan başka kimseden korkmayacak”.
İslam emniyet, müslüman emin olmaktır. Ancak saldırıya uğrarsa misliyle muamele etme hakkını verirken bile Allah uyarıyor ve “sakın bir kavme olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin” buyurarak gördüğünüz zarar kadar zarar vermenize müsaade ediyor. Bağışlar ve geçerseniz bu daha güzeldir buyuruyor. Peygamber (a.s) savaşta bile ölçüyü korumayı emrediyor. Savaşa katılmayan kadın, ihtiyar, çocuk ve kendini ibadete vermiş kimselere dokunmamayı, ağaçları ve ekinleri korumayı, gereksiz yere hayvanları kesmemeyi öğütlüyor. Ancak zulüm ve haksızlık varsa “İnsanlara zulmedenlere ve yeryüzünde haksız yere taşkınlık edenlere karşı durulmalıdır. İşte can yakıcı azap bunlaradır.”(42/42)
“Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın ama sınırı aşmayın. Çünkü Allah haddi aşanları sevmez.
Onları yetiştiğiniz yerde öldürün, sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın. Fitne çıkarmak adam öldürmekten daha kötüdür. Mescid-i Haram’ın yanında onlar sizinle savaşmadıkça siz de onlarla savaşmayın. Eğer sizinle savaşırlarsa onları öldürün. İnkar edenlerin cezası budur.
Eğer vazgeçerlerse Allah elbette bağışlar ve affeder.
Fitne kalmayıp din yalnız Allah için oluncaya kadar onlarla savaşın. Eğer vazgeçerlerse, zalimlerden başkasına düşmanlık etmeyin.”(2/190-193)
Olayın stratejisini bu ayetlerin çizdiğini görüyoruz. Toprakları ellerinden alınan ve her gün zulmün haksızlığın bin bir çeşidine tabi tutulan, taşlarla kolları kırılan insanlardan, yapanlara gül atmalarını mı bekliyordunuz? İnsanın doğasına aykırı olurdu.
Olayda saldırıya uğrayan, yurtlarından sürülen Filistin halkıdır. Dünyanın jandarmalığını yapan devletleri arkasına alarak, bir avuç insanı ezdikçe ezmeye çalışan, işkencede, katliamda, haksızlık ve terör estirmede aklınıza gelmeyen yöntemleri deneyen İsraile karşı ellerinden geleni yapmanın ötesinde bir şey beklenmesi mümkün değildir.
Olaylar normal bir ortamda değil savaş ortamında cereyan ediyor. Kırkbeşli yıllardan bu yana Filistin’de hayat normale dönmedi ki insanlardan normal davranış beklemeye hakkınız olsun. Bunun acısını olayları yaşayanlardan daha iyi bilen olamaz. Kimse yaşamak yerine ölümü tercih etmez. Onu tercih ettiren bir sebep vardır. İşte o sebep konunun meşruiyetini tayin edecek şeydir.
Allah “sizinle savaşanlarla siz de savaşın” buyuruyor. Savaşmak ise elde ki imkanlarla yapılır. Ellerinde ki imkan bu ise onları kınamaya kimsenin hakkı olamaz, Karşı taraf bombasını uçakla atacak imkana sahip olduğu için yüzlercesini bir kalkışta insanların üzerine yağdırıyor. Bunu eleştiren yok. Ama bedelini önce kendi canıyla ödeme pahasına düşmanına zarar verdirmek yolunu seçenlere lanetler yağdırmanın doğru olmadığına inanıyoruz.
Hz. Ömer savaşan askerlerin tırnaklarını uzatmalarına müsaade ediyor. Savaşta tüm silahlar elden gittikten sonra insanın tırnaklarını kullanarak kendini savunabilir düşüncesiyle. Filistinlilerin de yaptığını dişiyle, tırnağıyla ve de en son canıyla yaptığı bir savunma olarak görüyoruz.
Kab bin Eşref olayına gelince Medeni bir sure olan Bakara 191. ayetinde “Fitne katilden beterdir” ifadesi yer almaktadır. Kab bin Eşref’in yaptığı iş bununla ilgilidir. Peygamber (a.s) Medine’ye yeni gelmiş, Medine’de bir genel kabul ve sessizlik hakimken İslam’a karşı bu sessizliği bozarak Yahudiler ve müşrikleri isyana teşvik için gayret sarf ediyor. Peygamberi ve İslam’ı küçük düşürücü şiirler okuyarak toplumu İslam aleyhinde tavır almaya çağırıyordu. Bu nedenle “Fitne katilden beterdir” hükmü gereğince itlafına karar verilmiştir.
Ancak bu dönemde İslam devlet olmuş, cihada da izin verilmiştir. Artık İslam Medine’de devlet olmuş statüsünü değiştirmiştir. Devlet içte ve dışta onurunu ve sınırını korumak zorundadır. Mekke’de ise böyle bir uygulama olmamıştır. Bunu tesadüf olarak görmüyoruz, işin stratejisi olarak görüyoruz. Takdir edersiniz ki bir dünya görüşü hayata hakim olmadan onun toplumsal yasaları uygulanamaz. Buna dikkat edilmez ise ortalık mezbahaneye döner. Kimsenin mal ve can emniyeti kalmaz. Bu nedenle, tarihi olayları doğru malumat ile yerli yerince koymalıyız. Aksi halde doğru ile yanlış birbirine karışır ve sonuç yanlış olur.
Allah Hakk’a ittiba eden tüm mazlumların yar ve yardımcısıdır.


