Soru : Sevap terimini günah teriminin karşıtı olarak kabul edebilir miyiz? Şayet edebilir isek, yapılmaz ise günah olmayan fakat yapılırsa sevap olan eylemlere verilen sevapların ne anlamı var? Yani 3, 4 veya 5 sevap, bir günahı götürür, diye bir kural İslam’da var mı?
Cevap: Günah ve sevap birbirinin karşıtı değil, iki ayrı amele verilen isimdir. Kulun yaptığı işler Allah’ın rızasına uygun ise sevap, değilse günah olarak isimlendirilir. Yapıldığında sevap olan her iş, yapılmadığında günah olmayabilir. Bu yapılan işin hükmüyle ilgilidir. Yapılması farz olan bir işi yapmak sevap, terketmek ise günah sayılırken; yapılması nafile olan yani kulun yapıp yapmamada serbest bırakıldığı bir işi yapmak sevap olurken yapmamak günah olmaz. Çünkü şari o konuda muhayyer bırakmıştır. Farz ve haramlarda ise kuldan açıkça yapması veya terk etmesi istenmektedir. Bu nedenle bir farz terk edildiğinde veya bir haram işlendiğinde ilahi iradeye teslim olunmamış gereği yapılmamıştır. Bu işimizin karşılığı da günah olarak nitelendirilmektedir.
Günah ve sevap Allah’ın takdir ettiği bir sonuçtur. Birinden kurtulmanın yolu tevbe istiğfar. Diğerini kazanmanın yolu ise inanarak ve Allah’ın rızasını umarak ihlasla yapılması isteneni yapmak, terk edilmesi isteneni de terk etmektir. Her ikisinin sonucu yine Allah’a aittir. Bildiğimiz ölçülerle (rakamlarla veya kg’la) ifade etmek bizim işimiz değildir. Bizim yapmamız gerekeni Allah şöyle beyan ediyor:
“Ey iman edenler! Allah’a karşı sorumluluk bilinci içerisinde olursanız o, size hakkı batıldan ayırmaya yarayan bir ölçü bahşedecek ve kötü işlerinizi silip örtecek, sizi bağışlayacaktır. Çünkü Allah bağış ve cömertliğinde sınır olmayandır.”(9/29)
Bu konuda sayısal ifadelerle “beş günahım var idi ona karşı on sevap işledim. Beş günahı beş sevap karşılar artı beş sevabım var” gibi bir anlayış doğru değildir. Günahı götürecek sevap değildir. Sevabı verecek Allah, günahı bağışlayacak da Allah’tır. Ancak günahı işleyen kimse pişman olup tevbe eder de affını Allah’tan isterse, bu takdirde onu bağışlayacağını bildirmektedir.
“Allah’ın kabul edeceği tevbe, ancak bilmeden kötülük edip de sonra tez elden tevbe edenlerin tevbesidir. İşte Allah bunların tevbesini kabul eder. Allah herşeyi bilendir, hikmet sahibidir.
Yoksa kötülükleri yapıp yapıp da içlerinden birine ölüm gelip çatınca ‘Ben şimdi tevbe ettim’ diyenlerle, kafir olarak ölenlerin tevbesi yoktur. Onlar için acı bir azap hazırlamışızdır.”(4/17-18)
