SORU: Kuran’daki “Takiyye” kavramı, bir ülkeyi yönetim anlamında, siyasi anlamda ele almak ve bunu gayri İslami bir metotla idare etmek durumunu da kapsar mı?
CEVAP: Öncelikle takiyye denilince ne anlamamız gerektiği konusu üzerinde duralım. Takiyye: “Bir Müslüman’ın ölüm ve işkenceden kurtulmak için, olduğundan başka türlü görünmesi ve davranmasına takiyye denir.” Bunun ilk canlı örneğini İslam tarihinde Yasir ailesi vermiştir. Yasir ailesi bu olayla hem azimetin hem de ruhsatın en güzel örneğini bizzat yaşayarak tecessüm ettirmiştir. Bu konuda baba ve anne azimeti tercih etmiş bu yolda şehid olmuş. Oğul Ammar ise ruhsatı tercih ederek canını kurtarmıştır.
İslamın ilk şehitleri olma şerefine ulaşan Yasir ve eşi Sümeyye Hatun bütün işkence ve ısrarlarına rağmen asla onların isteklerine boyun eğmemiş ve şahadeti tercih etmişlerdir. Onlar arkalarında asla kaybolmayacak güzel bir iz bıraktılar. Bu izi, Habeşli bir köle olan Bilal, fakir bir demirci olan Habbab Bin Eretler takip ettiler. İslamın izzetini koruyarak kızgın kumlar üzerine yatırılıp saatlerce işkence edilmelerine rağmen, asla inandıkları yoldan geri dönmediler. O dönemin örneklerinden biri de; Yalancı peygamber Müseylemetü’l-Kezzabın adamları tarafından organları birer birer kesilen Habib İbn Zeyd İbn Asım, son nefesini verinceye kadar onların isteklerini reddetmiş, Müseyleme’nin peygamber olmadığını haykırmıştı. Taki şahadeti tadıncaya kadar. İşte bunlar: şu ayetin anlatmaya çalıştığı örnek şahsiyetlerdir:
“Müminler içinde Allah’a verdikleri sözde duran nice erler vardır. İşte onlardan kimi, sözünü yerine getirip o yolda canını vermiştir; kimi de (şehitliği) beklemektedir. Onlar (hiçbir şekilde Allah’a vermiş oldukları sözlerini) değiştirmemişlerdir.” (Ahzab 33/23) buyrulan sadıklardır. Ammar ile ilgili durum ise şöyle dile getiriliyor:
“Kalbi iman ile sükûnet bulduğu halde (dinden dönmeye) zorlananlar dışında, her kim imanından sonra küfre kalbini açarsa, mutlaka onların üzerine Allah’tan bir gazab gelir ve kendilerine çok büyük bir azab vardır.” “Bu (azap) şundan dolayıdır ki, onlar, dünya hayatını sevmiş ve onu ahirete tercih etmişlerdir. Allah da kâfirler topluluğunu hidayete erdirmez.” (Nahl 16/106-107) Burada Ammar’ın kalbi bir sıkıntısının olmaması ve İkrahla inkâra zorlanması sebebiyle yapmış olduğu takiyye kabul edilmiştir. Durumun vahameti açıktır. Genç bir insanın gözlerinin önünde anne ve babası işkenceyle şehit ediliyor ve sıranın kendisine geldiğini görüyor. Allah kuluna vermiş olduğu tahammül gücünü kendisinden daha iyi bilmektedir. Bu iş her yiğidin kaldırabileceği işlerden olmayıp er kişilerin göğüsleye bileceği cinsten olması nedeniyle böyle durumlarda Allah Teâlâ ruhsatı tercihe izin vermiştir. Yine zayıflık anıyla ilgili olarak:
“Müminler, müminleri bırakıp da kâfirleri dost edinmesin. Kim bunu yaparsa, artık onun Allah nezdinde hiçbir değeri yoktur. Ancak kâfirlerden gelebilecek bir tehlikeden sakınmanız başkadır. Allah, kendisine karşı (gelmekten) sizi sakındırıyor. Dönüş yalnız Allah’adır.” (Ali İmran 3/28) Örneğin hicretten sonra Mekke’de Müslüman olan birçok insanın durumu böyleydi. O toplumun içinde bulundukları için durumlarını açıkladıkları zaman can güvenliği olmaması nedeniyle durumlarını fetih gününe kadar gizlemiş, onlarla birlikte görünmüşlerdi. Hudeybiye antlaşmasının yapıldığı günlerde durumun bu minval üzere olduğunu Rabbimizin şu ayetlerinden öğreniyoruz:
“Onlar inkâr eden ve sizin Mescid- i Haram’ı ziyaretinizi ve bekletilen kurbanların yerlerine ulaşmasını men edenlerdir. Eğer kendilerini henüz tanımadığınız mümin erkeklerle, mümin kadınları bilmeyerek ezmek suretiyle bir vebalin altında kalmanız ihtimali olmasaydı, Allah savaşı önlemezdi. Dilediklerine rahmet etmek için Allah böyle yapmıştır. Eğer onlar birbirinden ayrılmış olsalardı elbette onlardan inkâr edenleri elemli bir azaba çarptırırdık.” (Fetih 48/25)
Bu durum, hicretten sonra Mekke’de Müslüman olduğu halde durumlarını gizleyen bir takım Müslümanların varlığını göstermektedir. O günkü cahiliye Mekke sinde farklı bir inanca hayat hakkı tanınması mümkün değildi. Nitekim ilk savaş olan Bedir de en yakın akrabalar (baba oğul- amca yeğen) birbirlerine karşı savaşmışlar ve 70 ölü 70 de esir vererek geri dönmüşlerdi. Bundan sonra hicretin 6. Yılında Peygamberimizin Umre yapmak için Mekke’ye 1400 arkadaşı ile gittiğinde, umre yapmaları engellenmişti. Bu konuda aşağılayıcı bir eda ile Müslümanlara şartları ağır Hudeybiye antlaşmasını dayatmışlardı. İşte bu şartları kabul edip antlaşmayı onaylamaya sebep olarak Mekke de Müslümanların bilmediği, hatta müşriklerin de bilmediği birçok Müslüman’ı korumak için savaşı önlediğini vurguluyor Rabbimiz.
Bu gün durumları bu şablona uyan kimselerin; yani Mekke’nin müşrikleri içindeki Müslümanlar gibi bir vaziyette olan kimseler, Allah Teâlâ’nın vermiş olduğu bu ruhsatı kullanarak takiyye yapabilirler. Ancak gerçek manada canları tehdit altında ise. Fakat bugün Müslüman olduğunu ifade eden bazı toplulukların veya fertlerin, birilerine karşı demokrat maskesini, birilerine karşı da Müslüman maskesini takarak insanları manipüle edenlerin takiyye anlayışının arkasına sığınmaları, asla meşru görülemez. Onları böyle bir işe kimse zorlamadığı halde kendi arzularıyla gayri İslami bir sistemi işletmeye talip olup, onun değerlerini yüceltenlerin yapmış olduklarını takiyye anlayışı ile bağdaştırmak mümkün değildir. Meşru olmayan bir sistemi işletmeye talip olmak Müslümanlar için meşru olsa idi, Peygamberimiz Kureyş’in yapmış olduğu: “Reisimiz ol bizi sen yönet” tekliflerini geri çevirmezdi. Meşru olmayan bir kulvara giren kimse meşruiyetini yitirir.
“Ey iman edenler, ne sizden önce kitap verilenlerden dininizi oyuncak ve eğlence yapanları, ne de diğer kâfirleri (zararlarından kurtulmak için) dost edinmeyin. Eğer gerçek müminlersiniz (onlardan değil) Allah’tan korkun” (el-Mâide, 5/57)
Müslüman mücadelesini doğru bir anlayışla daima meşru zeminlerde imanına şirk bulaştırmadan yapmak zorundadır. Bunun için kaynak Kur’an, örnek ise Peygamber (as) dır. “Demirden korkanların trene binmesi abes olmaz mı?..
