SORU: Hz. İbrahim’in (as) ateşe atılmasını nasıl yorumluyorsunuz? Bu esnada odunların balık, ateşin ise suya dönüştüğü şeklindeki rivayetleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
CEVAP: Bu güzel temennileriniz için bil mukabele diyerek söze başlamak istiyoruz. Malüm olduğu üzere Peygamberler Allah’ın indinde en seçkin kullarıdır. Bu makama layık olduklarını en çetin imtihanlardan geçerek göstermişlerdir. Allah Teâlâ ef’alinde daima nimet- külfet dengesini korumuştur. Bu gerçeği şöyle ifade ettiğini görüyoruz:
“Rabbi İbrahim’i bir takım emirlerle denemiş, o da onları yerine getirmişti. Allah, «seni insanlara önder kılacağım» demişti. O «soyumdan da» deyince, «zalimler benim ahdime erişemez» buyurmuştu.”(Bakara 2/124)
İşte ataşe atılma olayı da bu imtihanlardan birisidir. Olayın nasıllığı değişik surelerde anlatılmaktadır.( Enbiya 21/51-73, Saffat 37/83-108, Meryem 19/41/-46 ) Bahsedilen ayetleri okuduğunuz da İbrahim (as) babasına ve kavmine karşı nasıl bir mücadele verdiğine şahit olacaksınız. Kavmiyle mücadelenin son safhasına geldiğinde, onların putlarını kırarak son ve en etkileyici bir tebliğde bulunmak istiyor. Daha önce yıldızları, ayı ve güneşi göstererek anlatmaya çalıştığı hakikati bu defa da bu yöntemle yapmak istiyor. Bu olay, kavmi açısından da bardağı taşıran son damla oluyor.
Söz ve mantık yönüyle yenilen kavim, sertleşerek kaba kuvvete yöneliyor. İçlerinden birileri şöyle söylüyor:
” Onlar: «Bir şey yapacaksanız, şunu yakın da tanrılarınıza yardım edin» dediler. Biz de: Ey ateş; İbrahim’e serin ve selamet ol, dedik. Ona düzen kurmak istediler, fakat Biz onları hüsrana uğrattık. Onu da, Lût’u da, âlemler için bereketli ve kutsal kıldığımız yere ulaştırıp kurtardık.” (Enbiya 21/68-71)
Ayetlerin verdiği bilgiye dayanarak İbrahim (as) mücadelesini, putları kırdığını ve onların da İbrahim (as) ibreti âlem olacak bir ceza vermek için ateşe attıklarını ve Allah Teâlâ’nın da ateş için, “Biz de: Ey ateş; İbrahim’e serin ve selamet ol, dedik.” Buyurduğunu görüyoruz. Bundan sonra ateşin neye dönüştüğü ile ilgili bir bilgi yoktur. Alla Teâlâ külli şeyin kadirdir dilediğini yapar. Ancak O’nun söylemediği ve Kur’anda bahsetmediği gaybi bir konuda biliyormuş gibi, “o şuna bu buna dönüştü” demenin doğru olmadığını düşünüyoruz. İşin o kısmı bizi ilgilendirmiyor. Bizi ilgilendiren vahyin bildirdikleridir. Allah kulunu kurtarmak isterse dilediği gibi kurtarır. Onun için imkânsız diye bir şey yoktur. “Ateşin suya, odunların balığa” dönüşmesi bilgisi Kur’anî bir bilgi değildir. Bu tür iddialar geleneğin üretmiş olduğu hurafelerdir. Müslümanlar için bir anlam ifade etmezler.
Bizim için önemli olan İbrahim (as) göstermiş olduğu sabır, sebat ve Rabbine olan iman ve güvenidir. Bu yolda göstermiş olduğu şahitliği şiar edinerek bu yolda yürümektir
