Düşünmek denilince akla gelmesi gereken ilk şeyin, muhakeme etmek olduğunun bilinmesi gerekmektedir. Akıl etmekte denilebilir. Akıl, zihin, dimağ gibi isimlerle de anılabilmektedir.
Herhangi bir onunun/konuda aklın işletilmesi diyebileceğimiz bu konunun, muhakeme etmenin/edebilmenin nasıllığı ile ilgili birkaç kelem edebiliriz.
Bilgi, malumat ilim de denilebilen birikim sanki ilk şart olmaktadır. Bilgilerin birikimi onların arasında muhakeme ve mukayeseyi yapacak tekniklerin de bilinmesini gerektirir. Akıl zihin dimağ merkezinde harmanlanmasını gerekli kılar. Kıyas denilen bu düşünme tekniği ile yapılan muhakemenin, aklı kullananlar için yabancı değildir. Kıyas iki ve daha çok konuda ortak illetin tespiti ile yapıldığı malumdur. Aralarında benzerliklerinden (ortak illet).hareketle sonuca gidilmesidir.
Ortak illet olmadan, bulunmadan yapılan kıyas isabetsizdir. Örneğin; Allah ve eşya arasında hiçbir ortak illet olmamasına rağmen, Allah ile eşyanın kıyası imkânsızdır. Allah’ı varlık sınıfında inceleyen sapkın düşünce sahipleri bu noktada isabet edememektedir. Hal bu ki; Allah yaratılmış hiçbir şey’e benzetilemez. Yaratılmış ile yaratan/yaratmışın arasında ortak illet olmayışı bu iddia sahiplerinin tezlerini başından sonuna kadar çürütür. Geçersizlikleri üzerine bina edilen fikirler isabetsiz ve kayda değer değildir. Halık (yaratıcı) ile mahlûk (genel varlık) arasında iğne ucu kadar benzerlik bulunmaz/ bulunamaz.
Gelenekçi dogmatizmin eleştiri ve inceleme yapmadan ön kabul haline getirdiği bu düşünce tarihin derinliklerine sirayet etmiş yanlı ve yamuk düşünüş şekillerindendir. Allah ile eşyayı bir ve benzer sayan/sanan bu ekol ilk adımda sapkınlık ortaya koymuş olmakla birlikte, ilim irfan bilmez halk kitlelerince kabul görmüş olması, onların doğru olduğu anlamına gelmemekle birlikte, muhakeme kabiliyetlerinin de olmayışı ile kendilerini bu fırkaya sapmış olarak hayat bulurlar.
Yaratılmış her şey maddedir / maddidir. Cisimdir cevherdir. Bir başkası tarafından meydana getirilmiştir.
Allah ile kıyas yapılamaz. Onunla kıyaslama yapmak mümkünattan değildir. Ne gariptir ki; Allah’a yakın olmak! Onda birleşmek tevhid edilmek/olmak gibi masum kılıflarla servis edilerek taraftar bulmuştur.
Vahdet Birlik birleşme düşüncesi Allahtan gayrısı için geçerli mümkün olabilirken, Vahdeti Vücut uydurması ile “Sıratı Müstakimden ayakları kaymıştır.
Son dönemde bu fırkaların besleme fırkalar! Olarak gündemde tutulması, vahye gidiş yollarında veya Sıratı müstakim üzere olabileceklere mani olduğu aşikârdır.
Hiçbir mümin, Vahiy Müslim’i, bu sapkın yolda olmamalı/ bulunmamalıdır. Ahiret inancı ile yaşayan için ciddi tehlike arz eden bu sapkınlık, iman kitabımızda bulunmaz.
Lakin bunların adı sanı Müslüman olduğu! Kendilerini İslam’a nispet ettiklerinden, uzaktan bakan gören için cazip olabilmektedir.
Vahiyle ilgisi zayıf olan toplumda, bunların hurafe merkezlerinde üretilen ipe sapa gelmeyen hikâyelerle aldatılabilmekteler.
Muhatap Allah’ın dininin kitabına, elçisinin bu kitabı hayatına uygulamasına bakmış olsalar, bakamıyorlar / baktırmıyorlar. Arın eyvah diyecekler. Bizi bunlar saptırdı diyecekler, onlara bizden çok azap edin diyecekler, de, bu diyecekleri, dedikleri şeyleri bu gün Allah kitabında anlatıyor da, okuyan kim? Anlamaya çalışan var mı?
Bunlara Allah tek kelime ile “Tadın azabı. Demektedir.
İnsan olmanın, Müslim olmanın onuru ile hareket edenler, bu gibi sapık fırkalara tenezzül etmezler. Müslimler düşünür, arar, araştırır, sorar soruşturur. Yaşarken ahiretini inşa edenlerin şiarıdır bu.
Münkirlerin ve müşriklerin yapamadığı yapmayacağı şeylerle örneklik ederler onlara. Döner gelirler mi?
Gelmezlerse keyifleri bilir. İsterlerse Allah onlara da hidayet eder. Ama isterlerse. Allah isteyene hidayet eder.
Düşü, düşlemeyi hafızayı aklı dimağı olay ve olguları hikmet penceresinden okuyan gören yaşayanlar için Allah cennet vaadinde bulunuyor.. Kafa sallayanlara değil, eleştiri muhakeme kıyas tetkik yapmayana ve yapmamak için kırk takla atanlara değil.
