I.Dünya Savaşı sonrası 1918 yılında Osmanlı ordusu Suriye’den çekildi.1918-1920 yılları arasında Şam’da Suriye Arap Krallığı ilan edildi ve Haşimi hanedanından Mekke Şerifi olarak bilinen Şerif Hüseyin’in oğlu Faysal kral oldu. Aslında 1916 Sykes-Picot Anlaşmasıyla İngiltere ve Fransa Osmanlı İmparatorluğunun Ortadoğu’daki topraklarını gizlice paylaşmış ve Suriye Fransız kontrolüne bırakılmıştır.1920 San Remo Konferansı’nda Suriye ve Lübnan’ın yönetimi Fransa’ya verildi.1920-1946 yılları arasında Suriye Fransız mandası altında kaldı.II. Dünya Savaş sonrası Fransız askerlerinin çekilmesiyle 1946’da bağımsızlığını ilan etti.1949’da artarda askeri darbeler gerçekleşti. 1958’de Suriye Mısır’la birleşerek Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır liderliğinde Birleşik Arap Cumhuriyetini oluşturdu.Bu birlik 1961’de sona erdi.1963’de Baas Partisi askeri darbeyle iktidara geldi.1970’de Hafız Esad iktidarı ele geçirdi ve Baas Partisi merkezli yönetim yerleşti.Katil Hafız Esad 1982’de Müslüman Kardeşlere karşı bir katliam gerçekleştirdi.Bu katliamda sayı net olmamakla beraber 40.000 sivilin katledildiği ve 17.000 sivilin de kayıp olduğu tahmin edilmektedir.Hafız Esad’ın 1980 yılında inşa ettirdiği Sednaya Hapishane’sindeki korkunç işkence ve ölümler oğul Beşar Esad döneminde de devam etmiştir. 2000 yılında Hafız Esad’ın ölümüyle yerine Beşar Esad geçmiştir.
Genişletilmiş Ortadoğu Projesi çerçevesinde ılımlı laik-muhafazakar demokrat Türkiye’nin modelliğinde Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki Müslüman ülkelerin demokratik olarak dönüştürülmesi çerçevesinde Arap Baharı başlatıldı. Bilindiği üzere bu süreç 17 Aralık 2010’da Tunus’da başladı. Arap baharı sürecinde Türkiye Beşar Esad’ı bu sürece dâhil olma konusunda ikna etmeye çalıştı ancak başarılı olamadı. Bu süreçte Mart 2011’de Dera’da başlayan ve diğer şehirlere de yayılan ayaklanmalar Beşar Esad tarafından sert bir şekilde bastırıldı.İran, Suriye’yi stratejik direnç hattı olarak gördüğünden Esad’a destek veriyordu.Rusya da Esad rejimine destek vermeye başladı.Bu iki ülke sayesinde Esad uzun süre ayakta kalmayı başardı.ABD 2011’de “demokratik dönüşüm” stratejisinden vazgeçerek “kaos strateji”sine geçti.Bunun akabinde ABD, 2012-2015 yılları arasında Suriye’nin kuzeyinde DEAŞ’a karşı mücadeleyi gerekçe göstererek ve YPG/PYD’nin önünü açarak bir “terör koridoru” oluşturmak istedi.Türkiye bu “terör koridoru”na karşı kendi “güvenliği ve geleceğini” tehlikede gördü.Bunun üzerine 2016’da Ceablus-El Bab’a Fırat Kalkanı harekatı, 2018’de Afrin’e Zeytin Dalı harekatı, 2019’da Tel Abyad-Resulayn’a Barış Pınarı harekatı ve 2022’de Kuzey Suriye ve Irak’a Pençe-Kılıç hava harekatı gerçekleştirdi.Bu harekatları ABD ve Rusya ile dengeleri gözeterek yaptı.
8 Aralık 2024 Esad Rusya’ya kaçtı ve başa Türkiye’nin de yardımıyla Ahmet-El Şara geçti. Suriye, laik-demokratik Türkiye modelliğinde Türkiye’nin de desteğiyle bir dönüşüm içerisindedir. Bu modellikte tamamen bir benzeşim beklenmese de bu yolda ilerlemektedir.Bu yapılırken de özellikle ABD ve Rusya ile dengeler gözetilerek yapılmaktadır.
Ayrıca terörsüz bölge kapsamında “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki altyapısını oluşturan yasa, 10 Ağustos 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmıştır. Bununla paralel olarak da 26 Ağustos 2026 sonunda Mazlum Abdi, SDG’nin bağımsız bir askeri güç olarak faaliyetlerine son verdiğini ve yapıların Suriye devletine ve ordusuna entegrasyonunun tamamlandığını duyurdu. Bu gelişmenin ardından, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın imzasıyla yayımlanan kararnameyle Abdi’nin cumhurbaşkanlığı danışmanlığına getirildiğini kamuoyuna bildirildi.
Kurtlar Vadisi ve Yeni Türkiye
Kurtlar Vadisi dizisi yayınlandığı yıllarda ilgiyle izlenen bir dizi olmuştur. Türkiye’de son aylarda faili meçhul cinayetlerin çözülmesine ilişkin çalışmalar başlatılmıştır. Bunun sonucunda faili meçhul bir cinayet sonucu öldüğü düşünülen Kaşif Kozinoğlu için de bir çalışma başlatılmıştır.Bu kişinin FETÖ tarafından öldürüldüğüne ilişkin kanıtlar mevcuttur. FETÖ’nün emniyet yapılanmasında yer alan ve Kurtlar Vadisi Pusu dizisinin senaryo ekibine yön verdiği belirlenen eski emniyet müdürü Bayram Özbek, “kasten öldürmeye azmettirme” ve “silahlı terör örgütü yönetme” suçlarından tutuklanmıştır. Kurtlar Vadisi dizisinin 10 Kasım 2011 tarihli 136. bölümünde Kozinoğlu’nu simgeleyen “Kazım Kaşifoğlu” karakterinin cezaevinde darp edilip ölümle tehdit edilmesinden 2 gün sonra Kozinoğlu vefat etmiş; sonraki bölümlerde ise bu karakterin şırıngayla öldürüldüğü sahnelenmiştir. Bu durum, FETÖ’nün infaz planlarını diziler üzerinden önceden işlediği şüphesini doğurmuştur. Dizinin senaristleri Raci Şaşmaz, Bahadır Özdener ve Cüneyt Aysan da “bilgi sahibi” sıfatıyla ifade vermiştir. Kozinoğlu Eylül 2010 tarihinde dönemin MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın talimatıyla Asya Bölgesi Başmüşaviri olarak atanmıştı. Ergenekon soruşturması ve bağlantılı OdaTV davası kapsamında tutuklanmıştır. Hâkim karşısına çıkıp FETÖ’nün Orta Asya’daki okulları ve gizli yapılanması hakkında çok önemli belgeler sunacağını ve ifşaat yapacağını beyan etmesinden kısa bir süre önce öldürülmüştür. Ayrıca Kozinoğlu’nun tutuklanmasında imzası olan kişi FETÖ savcısı Zekeriya Öz’dür.
Özellikle Kurtlar Vadisi Pusu dizisini dikkatle izleyenler, bu dizide eski Türkiye-yeni Türkiye kavgasının ve eski Türkiye mensuplarının kurumlardan tasfiye edildiğinin anlatıldığını fark etmektedir. Ancak bu süreçte FETÖ’nün safını netleştirerek yeni Türkiye’nin karşısında yer aldığında senaryoya müdahale ederek, kendi lehine bir senaryo yazdırdığı gözlenmektedir. Kozinoğlu ile ilgili sahne de bunun sonucu ortaya çıkmıştır.
Eski Türkiye-yeni Türkiye kavgası Turgut Özal dönemine kadar uzanmaktadır. 25 yıllık AKP iktidarında bu kavga artmış ve eski Türkiye mensuplarının çoğunun kurumlardan tasfiyesi ile sonuçlanmıştır. Müslümanlar ise kesinlikle bu kavganın tarafı değildir ve olmamalıdır. Çünkü Müslüman sistem-içi bir duruşa sahip olmamalı ve nebi-resullerin yaptığı gibi şirk-küfür düzenlerinde sistem dışı duruşunu korumalıdır.
